Τι είναι κώφωση/βαρηκοΐα;

Η κώφωση/βαρηκοΐα συμβαίνει όταν ένα ή περισσότερα μέρη του αυτιού δεν λειτουργούν αποτελεσματικά.  Για να μπορέσουμε να το καταλάβουμε καλύτερα αυτό, ας δούμε λίγο πως λειτουργεί το αυτί μας.

Το αυτί έχει δυο βασικές λειτουργίες. Η πρώτη σχετίζεται με τη λήψη, μετατροπή και αποστολή ηχητικών σημάτων στον εγκέφαλο και η δεύτερη με την ισορροπία μας. Και οι δύο αυτές λειτουργίες σχετίζονται άμεσα.

Στο παραπάνω διάγραμμα, φαίνεται το αυτί χωρισμένο σε τρία μέρη. Το πρώτο μέρος, το έξω αυτί, είναι αυτό που λαμβάνει τα ηχητικά κύματα και τα κατευθύνει στον ακουστικό πόρο. Τα κύματα αυτά στη συνέχεια προκαλούν δονήσεις στο τύμπανο.

Οι δονήσεις αυτές προχωρούν στο μέσο αυτί και περνούν ανάμεσα από τρία οστάρια, τη σφύρα τον άκμονα και τον αναβολέα, τα οποία ενισχύουν τις δονήσεις και τις μεταφέρουν από τη ωοειδή θυρίδα στον κοχλία.

Ο κοχλίας είναι κομμάτι του εσωτερικού αυτιού. Μοιάζει με ένα μικρό σαλιγκάρι και είναι γεμάτος υγρό και μικρά τριχωτά κύτταρα τα οποία προσλαμβάνουν τον ήχο. Καθώς οι δονήσεις εισέρχονται στον κοχλία, το υγρό και τα τριχωτά κύτταρα κουνιούνται και σχηματίζουν μικρά ηλεκτρικά σήματα. Το ακουστικό νεύρο μεταφέρει αυτά τα σήματα στον εγκέφαλο και γίνεται έτσι η επεξεργασία του ήχου.

Για να μπορέσουμε να ακούμε αποτελεσματικά, θα πρέπει όλα τα παραπάνω μέρη να λειτουργούν σωστά.

Βασικοί τύποι κώφωσης/βαρηκοΐας:

• Νευροαισθητήρια κώφωση: στη νευροαισθητηριακή κώφωση/βαρηκοΐα η απώλεια ακοής έχει προκληθεί είτε από αισθητηριακή βλάβη του οργανου της ακοής που βρίσκεται στον κοχλία, είτε από δυσλειτουργία του ακουστικού νεύρου. Μερικές από τις συνήθεις παθήσεις που προκαλούν νευροαισθητηριακή απώλεια ακοής είναι κάποια κληρονομικά σύνδρομα, εμβρυοπάθειες, μεταβολικά νοσήματα της μητέρας, χρήση ωτοτοξικών φαρμάκων, περιγεννητικές παθήσεις ή άλλες εκ γενετής παθήσεις που προκαλούν κώφωση ή βαρηκοΐα δευτερογενώς
• Βαρηκοΐα αγωγιμότητας: εδώ η απώλεια ακοής οφείλεται ισε διακοπή της μεταφοράς του ήχου από τον έξω ακουστικό πόρο στο έσω αυτί. Κάποιες από τις παθήσεις που προκαλούν βαρηκοΐα αγωγιμότητας είναι η ατρησία, η περιχοντρίτιδα, η εξωτερική ωτίτιδα, η διάτρηση τυμπανικής μεμβράνης, το εξωτερικό τραύμα, η οξεία μέση ωτίτιδα, η ωτοσκλήρυνση, το χολοστεάτωμα ή παθήσεις μέσου αυτιού.
• Μικτή βαρηκοΐα/κώφωση: Η απώλεια ακοής οφείλεται σε συνδυασμό νευροαισθητηριακής βλάβης και σε προβλήματα αγωγιμότητας του ήχου.

Η παιδική βαρηκοΐα/κώφωση, ορίζεται με κύριο γνώμονα τον βαθμό απώλειας ακοής.

Ο όρος παιδική βαρηκοΐα δηλώνει απώλεια ακοής σε παιδιά, η οποία είναι εκ γενετής ή επίκτητη, μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη και ο βαθμός της κυμαίνεται από 25-95dB HL.

O όρος παιδική κώφωση χρησιμοποιείται για τις περιπτώσεις της αμφοτερόπλευρης απώλειας ακοής. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ελάχιστα στοιχεία της ομιλίας μπορεί να γίνουν αντιληπτά ακουστικά και αυτό καθιστά δύσκολη την εκμάθηση της ομιλούμενης γλώσσας.

Πηγές για το άρθρο:

National Deaf Children’s Society

Διάγνωση & Αποκατάσταση Βαρηκοΐας – Συμβουλευτική Γονέων και Έγκαιρη Παρέμβαση, Μονάδα Ειδικής Αγωγής/Κωφών Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιου Πατρών