Επιλογή σχολικού πλαισίου για τα κωφά και βαρήκοα παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας

Η επιλογή του κατάλληλου σχολικού πλαισίου είναι μια ιδιαίτερα δύσκολη και αγχογόνα απόφαση για τις οικογένειες των κωφών και βαρήκοων παιδιών. Και είναι λογικό, καθώς το σχολείο είναι ένα από τα πιο βασικά πλαίσια αναφοράς στη ζωή κάθε παιδιού. Δεν αποτελεί μόνο τον χώρο όπου καλείται να αποκτήσει ακαδημαϊκές γνώσεις, να μάθει να γράφει και να διαβάζει. Είναι ο χώρος που αναπτύσσει ολόπλευρά την προσωπικότητά του, κοινωνικοποιείται, γνωρίζει τον εαυτό του και διαμορφώνει την ταυτότητά του.

Είναι πάρα πολύ σημαντικό το σχολείο να μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες του παιδιού, εξασφαλίζοντας την απρόσκοπτη επικοινωνία του με τα μέλη της σχολικής κοινότητας, την ισότιμη συμμετοχή σε όλα όσα συμβαίνουν μέσα και έξω από την τάξη και την πρόσβασή του στη γνώση.

Τα κωφά και βαρήκοα παιδιά στην Ελλάδα μπορούν να φοιτούν σε :

Α) Ειδικά Σχολεία Κωφών και Βαρηκόων (που υπάρχουν σε κάποια μεγάλα αστικά κέντρα)

Β) Σχολεία γενικής εκπαίδευσης χωρίς ή με υποστήριξη (παρακολούθηση του Τμήματος Ένταξης για κάποιες ώρες την εβδομάδα ή με την υποστήριξη εκπαιδευτικού παράλληλης στήριξης – με ή χωρίς γνώσεις της νοηματικής γλώσσας, ανάλογα με τον τρόπο επικοινωνίας του παιδιού).

Στην Ελλάδα η απόφαση για το ποιο σχολικό πλαίσιο είναι το καταλληλότερο για κάθε παιδί παίρνεται από τους γονείς του μετά από πρόταση της διεπιστημονικής ομάδας των Κέντρων Διάγνωσης Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕΔΑΣΥ) που λαμβάνει υπόψη της :

• την ηλικία κατά την οποία έγινε η διάγνωση και ξεκίνησε η χρήση ακουστικών βοηθημάτων (κοχλιακό εμφύτευμα/ ακουστικό βαρηκοΐας)
• τη διάρκεια χρήσης των ακουστικών βοηθημάτων
• τον τρόπο επικοινωνίας και το γλωσσικό επίπεδο του παιδιού
• το επίπεδο εκφοράς και αντίληψης της προφορικής ομιλίας
• την ύπαρξη άλλων δυσκολιών/ αναπηριών
• το ιστορικό των γονιών (Κωφοί ή ακούοντες) και τις προτιμήσεις/ πεποιθήσεις τους
• τα διαθέσιμα εκπαιδευτικά πλαίσια στην περιοχή κατοικίας του παιδιού και τις μεθόδους επικοινωνίας που χρησιμοποιούνται σε κάθε ένα από αυτά.

Δεν υπάρχει ένας «κανόνας» για την επιλογή σχολείου. Υπάρχουν ερευνητικά δεδομένα στην παγκόσμια βιβλιογραφία σχετικά με τη μάθηση, την επίδοση, την κοινωνική λειτουργικότητα και την συναισθηματική κατάσταση των παιδιών στα διαφορετικά εκπαιδευτικά πλαίσια. Ωστόσο, κάθε κωφό/ βαρήκοο παιδί είναι μοναδικό, όπως και η οικογένειά του. Και αυτή η μοναδικότητα θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την αναζήτηση του καταλληλότερου εκπαιδευτικού πλαισίου.

Πηγές για το άρθρο :

Μακαρώνα,Α. & Χατζηκακού, Κ.,(2008) Πλαίσια φοίτησης μαθητών με κοχλιακό εμφύτευμα – δομή και λειτουργία τους. Στο Λαμπροπούλου B. , Οκαλίδου, A. & Κυριαφίνης Γ. (Επιμ.) Οδηγός Εκπαιδευτικών για παιδιά με κοχλιακά εμφυτεύματα, (σ. 45-55).

Knoors, H. & Marschark, M. (2015), Διδασκαλία κωφών και βαρήκοων. Αναπτυξιακή και ψυχολογική προσέγγιση. Πεδίο, Αθήνα.